Tôi không nói gì.

Vì tôi biết, có nói cũng vô ích.

Mười tám tuổi, tôi thi đại học.

Đậu một trường không tệ ở ngoài tỉnh.

Học phí mỗi năm 6.000 tệ, cộng cả ký túc và sinh hoạt ít nhất cũng 10.000 tệ/năm.

Tôi hỏi mẹ:

“Mẹ, học phí phải làm sao ạ?”

Mẹ đáp:

“Vay đi con. Giờ có vay hỗ trợ sinh viên mà, ra trường rồi trả sau cũng được.”

Tôi lại gật đầu: “Vâng.”

Bốn năm đại học, tôi tự mình gồng gánh.

Học phí vay, sinh hoạt tự lo.

Mỗi kỳ nghỉ hè và đông đều đi làm, trong năm thì tranh thủ chạy việc vặt.

Có lúc túng quá, cả ngày chỉ dám ăn một bữa.

Còn em trai tôi thì sao?

Nó kém tôi ba tuổi.

Năm nó thi đại học, đậu một trường dân lập bình thường.

Học phí 8.000 tệ/năm.

Bố mẹ chi hết.

Mẹ nói:

“Nó học không giỏi, mà bắt nó vừa học vừa làm thì nó không chịu đâu. Không như con, từ bé đã biết điều.”

Biết điều.

Tôi bật cười.

Thì ra “biết điều” có nghĩa là: bị bỏ quên cũng không ai thấy có lỗi.

Năm tôi tốt nghiệp đại học, tôi ở lại thành phố lớn.

Tự mình tìm nhà trọ, tìm việc, chen chúc trên tàu điện mỗi sáng.

Lúc mới đi làm, lương tháng hơn 4.000.

Tiền thuê nhà 1.200, ăn uống 1.000, đi lại hơn 200 — chẳng còn lại được bao nhiêu.

Nhưng tôi chưa từng mở miệng xin tiền nhà.

Bởi tôi biết, có xin cũng chẳng được.

Còn em trai tôi thì sao?

Năm nó ra trường, ở lại quê, nhờ bố mẹ xin được việc trong một công ty nhà nước.

Lương tháng 4.000, nhưng ổn định.

Sau đó, nó dọn ra ngoài ở riêng.

Bố mẹ thuê cho nó một căn hộ, mỗi tháng 1.500 tệ — bố mẹ trả.

Mẹ nói:

“Nó mới đi làm, lương còn thấp, bắt nó tự trả tiền nhà thì tội lắm.”

Còn tôi?

Tiền nhà của tôi, từ đầu đến cuối đều tự lo.

Chưa từng có ai hỏi tôi có “khổ” không.

Chưa từng có ai thấy… tôi cũng cần được thương.

Năm thứ ba đi làm, tôi dành dụm được chút tiền, muốn mua một chiếc xe cũ để đi lại cho tiện.

Chọn được một chiếc xe cũ giá 80.000 tệ.

Trong tay tôi chỉ có 50.000, còn thiếu 30.000.

Tôi gọi cho mẹ:

“Mẹ, cho con mượn 30.000 xoay tạm, con sẽ trả dần.”

Mẹ nói:

“Nhà mình làm gì có tiền? Bố con mới phẫu thuật, tốn không ít.”

Tôi nói: “Vâng.”

Thế là chiếc xe đó, tôi không mua nữa.

Ba tháng sau, em trai mua một chiếc xe mới.

Giá 120.000 tệ.

Trả thẳng, không vay.

Tiền bố mẹ bỏ ra.

Mẹ nói:

“Nó đi làm cần có xe, không có bất tiện lắm.”

Tôi không đáp.

Vì có nói cũng chẳng để làm gì.

Về sau là chuyện kết hôn.

Năm 2018, tôi và chồng đăng ký kết hôn.

Anh là bạn cùng lớp đại học, tốt nghiệp xong, hai đứa cùng ở lại thành phố lớn.

Tiền đặt cọc mua nhà, cả hai tự lo, tổng cộng 800.000 tệ.

Tôi bỏ ra 350.000, anh bỏ 450.000.

Căn nhà nhỏ ở ngoại ô, hai phòng ngủ, diện tích khoảng 60 mét vuông.

Mỗi tháng trả góp 6.000 tệ.

Ngày cưới, mẹ đưa tôi một phong bao:

“Đây là hồi môn mẹ cho con. Gọi là có chút thành ý.”

8.000 tệ.

Tôi không nói gì, chỉ gật đầu nhận lấy.

Vì tôi biết — đó là tất cả những gì bà sẵn sàng cho tôi.

Đám cưới làm đơn giản, chỉ mời vài bàn họ hàng thân quen.

Bố mẹ có mặt, em trai thì không đến.

Mẹ nói:

“Nó bận việc, không xin nghỉ được.”

Tôi nói: “Vâng.”

Hôm đó tôi không khóc.

Nhưng trong lòng… lạnh ngắt.

Năm sau, tôi mang thai.

Dự sinh vào tháng Mười.

Tôi hỏi mẹ:

“Mẹ, lúc con sinh mẹ có thể lên chăm con không?”

Mẹ nói:

“Tiểu Mẫn, mẹ bận, chắc không đi được.”

“Bận gì vậy mẹ?”

“Em con đang sửa nhà, mẹ phải ở lại trông chừng.”

Tôi im lặng mấy giây.

“Vậy thôi.”

Cuối cùng, tôi tự thuê người chăm sản phụ.

Một tháng 12.000 tệ.

Mẹ tôi, không đến dù chỉ một ngày.

Hai năm sau, em dâu mang thai.

Dự sinh tháng Ba.

Mẹ tôi đến từ trước một tháng.

Ở lại suốt ba tháng, chăm từ lúc sinh đến hết cữ.

Mẹ nói:

“Em dâu con sức khỏe yếu, phải có người chăm.”

Tôi chỉ cười, không nói gì.

Vì tôi biết — nói cũng vô ích.

6.

Những chuyện này, trước giờ tôi chưa từng kể với ai.

Kể cả với chồng tôi.

Anh biết tôi không thân thiết với gia đình bên ngoại,

nhưng không biết rõ những chuyện cụ thể đã xảy ra.

Hôm nay, tôi nói ra tất cả.

Không phải để than vãn, càng không phải để cầu xin sự thương hại.

Mà là để… tỉnh táo lại.

Tôi đã 32 tuổi rồi.

Ba mươi hai năm qua, tôi luôn chờ đợi một câu.

Chờ họ nói: “Tiểu Mẫn, bố mẹ xin lỗi con.”

Chờ họ nói: “Con gái à, bao năm nay con đã chịu thiệt rồi.”

Nhưng tôi không bao giờ được nghe.

Và sẽ không bao giờ được nghe.

Vì trong lòng họ, họ chưa từng thấy mình sai.

Họ cho rằng mọi thứ đều rất đúng đắn, rất “lẽ đương nhiên”.

Con trai là người nối dõi, tất nhiên phải chăm lo nhiều hơn.

Con gái đã gả đi, tất nhiên không nên đầu tư nhiều.

Tôi “biết điều”, nên không cần quan tâm.

Em tôi “không biết điều”, nên càng phải lo lắng thay.

Đó là cách họ nghĩ.

Đó là tư duy trọng nam khinh nữ.

Vô lý không?

Rất vô lý.

Nhưng đó là sự thật.

Là sự thật đang tồn tại trong biết bao nhiêu gia đình.

Nghĩ đến đây, tôi bỗng nhớ lại một chuyện.

Khi tôi mười hai tuổi, một ngày tan học về nhà, tôi thấy mẹ đang sắp xếp ảnh cũ.

Một quyển album rất dày.

Tôi tò mò lại gần xem.