Toàn bộ đều là ảnh của em trai tôi.
Từ lúc mới sinh, đầy tháng, tròn một tuổi, hai tuổi… từng giai đoạn đều có.
Có ảnh chụp ở công viên, ở khu vui chơi, sinh nhật, Tết…
Tấm nào em cũng cười rạng rỡ.
Tôi lật qua lật lại, cố tìm xem có ảnh của mình không.
Lật mãi, chỉ tìm được ba tấm.
Một tấm là lúc mới sinh, mặt mũi nhăn nhúm, không rõ nét.
Một tấm lúc hai tuổi, chụp cùng bố mẹ, nhưng tiêu điểm nằm ở họ, mặt tôi chỉ ló được nửa bên.
Và tấm cuối cùng, lúc tôi năm tuổi — bế em trai mới sinh trên tay.
Chỉ có ba tấm.
Còn lại, cả một quyển album, không có tôi.
Như thể tôi chưa từng là một phần ký ức của họ.
Và em trai tôi có hẳn một quyển album đầy ắp.
Tôi từng hỏi mẹ:
“Mẹ ơi, ảnh của con đâu?”
Mẹ không thèm ngẩng đầu lên:
“Hồi đó nhà mình chưa có tiền mua máy ảnh, nên ít chụp.”
“Nhưng ảnh của em thì nhiều thế…”
“Em con sinh ra thì bố con mới mua máy ảnh. Có máy rồi thì chụp nhiều hơn là chuyện bình thường.”
Tôi không hỏi nữa.
Nhưng trong lòng lại nghĩ:
Lúc em trai sinh ra, tôi đã năm tuổi.
Chẳng lẽ suốt năm năm đó, trong nhà không hề có một chiếc máy ảnh nào?
Về sau tôi mới hiểu.
Không phải là không có máy ảnh.
Mà là họ thấy không cần thiết phải chụp ảnh cho tôi.
Vì tôi là con gái.
Chụp nhiều làm gì?
Còn em là con trai, đương nhiên phải lưu giữ thật nhiều kỷ niệm.
Từ sau lần đó, tôi không bao giờ đụng vào quyển album ấy nữa.
Nằm trên giường, tôi nghĩ rất lâu.
Nghĩ về ba mươi hai năm đã qua, tôi đã sống thế nào.
Nghĩ vì sao mình lại quyết định chuyển hộ khẩu.
Nghĩ mình nên làm gì tiếp theo.
Thật ra, câu trả lời rất đơn giản.
Tôi không muốn làm đứa con gái “biết điều” nữa.
Không muốn tiếp tục bị bỏ qua, bị lợi dụng, bị xem như “người ngoài” nữa.
Tôi chỉ muốn sống cuộc đời của chính mình.
Chuyển hộ khẩu chỉ là bước đầu tiên.
Từ giờ trở đi, tôi sẽ từ từ tạo khoảng cách với họ.
Không phải cắt đứt quan hệ.
Nhưng cũng không còn cái kiểu: họ mở miệng là tôi phải gật đầu.
Tôi có gia đình của riêng mình.
Có chồng, có con gái.
Họ mới là những người quan trọng nhất đời tôi.
Còn cái gọi là “gia đình bên ngoại”…
Tôi sẽ xem như một người họ hàng xa vậy.
Tết nhất gửi lời chúc, còn ngày thường — không liên lạc.
Thế là đủ.
Nghĩ thông suốt rồi, lòng tôi bỗng trở nên yên ổn lạ thường.
Tôi nhắm mắt lại — và ngủ một giấc thật sâu.
7.
Sáng hôm sau, khi tôi thức dậy, bố mẹ đã ngồi sẵn trên ghế sofa phòng khách.
Sắc mặt cả hai đều rất khó coi — ngượng ngùng, tức tối, bất lực… xen lẫn cả chút không cam lòng.
Tôi vào bếp làm bữa sáng, gọi họ ra ăn.
Suốt bữa ăn, không ai nói câu nào.
Không khí nặng nề như thể từng chữ nói ra đều sẽ nổ tung.
Ăn xong, mẹ cuối cùng cũng mở lời.
“Tiểu Mẫn, chuyện hộ khẩu… có thể nghĩ cách khác được không?”
Tôi đặt đũa xuống.
“Nghĩ cách gì?”
“Em con tuần sau phải đi đăng ký kết hôn rồi. Sổ hộ khẩu thiếu phần của con, công an không cho làm thủ tục. Hay là… con tạm chuyển hộ khẩu về lại nhà, chờ nó làm xong rồi chuyển đi lại?”
Tôi nhìn thẳng vào mẹ.
“Mẹ nghĩ con sẽ đồng ý à?”
Mặt mẹ cứng đờ.
“Tiểu Mẫn, em con cưới vợ là chuyện lớn mà…”
“Mẹ, con cưới chồng chẳng phải cũng là chuyện lớn sao?” – tôi ngắt lời.
“Lúc con cưới, mẹ cho con 8.000 tệ.
Đến lượt em cưới, mẹ chi 800.000.
Bây giờ nó làm thủ tục đăng ký kết hôn, lại muốn con chuyển hộ khẩu về giúp nó một lần nữa?”
Tôi nhìn mẹ.
“Mẹ thấy công bằng không?”
Mẹ im lặng.
Bố ngồi bên cạnh trầm giọng nói:
“Vậy con muốn thế nào?”
Tôi nhìn ông, nói rõ ràng từng chữ:
“Con không muốn gì cả.
Con chỉ muốn bố mẹ hiểu rằng: con không còn là người chị ‘biết điều’, gọi là có mặt, cần gì cũng giúp nữa.”
“Con—”
“Em con muốn làm thủ tục, thì đi xin cấp lại sổ hộ khẩu đi. Một tháng là có.”
“Một tháng? Tuần sau là lễ đăng ký rồi!”
“Vậy thì dời lại một tháng.”
“Lễ cưới đã định rồi, làm sao dời được?”
“Mẹ, đó không phải là việc của con.”
Nói xong, tôi đứng dậy, bắt đầu dọn bát đĩa.
Không quay đầu lại.
Cũng không thấy day dứt.
Chỉ có một cảm giác:
Cuối cùng mình cũng biết bảo vệ chính mình rồi.
“Để con đưa bố mẹ ra ga.”
Hôm đó, tôi lái xe tiễn họ ra ga tàu cao tốc.
Trên đường, không ai nói gì.
Không ai thở dài, không ai trách móc. Chỉ im lặng, đến ngột ngạt.
Đến nơi, trước khi xuống xe, mẹ liếc nhìn tôi một cái.
Hốc mắt đỏ hoe.
“Tiểu Mẫn…”
Tôi chờ bà nói tiếp.
Nhưng cuối cùng, bà chẳng nói gì cả.
Bố khẽ kéo tay mẹ, hai người lặng lẽ bước vào nhà ga.
Tôi ngồi trong xe, nhìn theo bóng lưng họ dần khuất giữa đám đông.
Không buồn.
Chỉ thấy… nhẹ nhõm.
Sau đó là một tuần… điện thoại tôi nổ tung.
Đầu tiên là em trai.
Gọi đến, giọng đầy tức tối:
“Chị! Chị chuyển hộ khẩu đi rồi hả?”
“Ừ.”
“Chị làm cái gì vậy? Tuần sau em đăng ký kết hôn rồi đấy!”
“Thì đến đồn công an xin cấp lại sổ hộ khẩu đi.”
“Cái đó mất cả tháng!”
“Vậy thì dời ngày cưới lại một tháng.”

