Mùng hai Tết, đối tượng xem mắt nhìn tôi một cái, rồi khép thực đơn lại.

“Phục vụ, không cần gọi món nữa.”

Anh ta ngồi xuống chưa đến ba mươi giây, ngay cả trà cũng chưa chạm vào.

Quay đầu gửi tin nhắn thoại cho cô tôi, còn bật loa ngoài.

“Cô à, cô giới thiệu cho cháu cái gì vậy?”

“Cháu Phương Chí Viễn tốt xấu gì cũng là thạc sĩ trường danh tiếng, lương năm năm trăm nghìn.”

“Ngoại hình thế này, cháu dẫn ra ngoài không thấy mất mặt à?”

Nhà hàng im lặng vài giây.

Hai cô gái bàn bên cạnh ngẩng đầu nhìn tôi.

Anh ta đã xách chìa khóa xe rời đi, giày da gõ trên nền gạch, cộc cộc cộc.

Tôi uống hết ly nước chanh trước mặt, đá lạnh va vào răng.

Mùng bảy, trong danh sách phỏng vấn tuyển dụng mùa xuân của Công nghệ Duệ Khải, có tên anh ta.

Danh sách đó có được thông qua hay không, tôi ký quyết định.

01

Cửa kính bật ngược lại trước mặt tôi, Phương Chí Viễn đã đi xa.

Gió lạnh lùa vào cổ áo, tôi kéo khóa chiếc áo phao đen lên cao nhất.

Điện thoại rung.

Tin nhắn thoại của cô tôi, năm mươi bảy giây.

“Hà Hà, Chí Viễn nói với cô rồi, hôm nay cháu ăn mặc quá tùy tiện, trên mặt ngay cả son môi cũng không có.”

“Người ta điều kiện thế nào chứ, tốt nghiệp thạc sĩ, quản lý dự án của Tập đoàn Hoa Thịnh, lương năm năm trăm nghìn!”

“Còn cháu thì hay rồi, mặc cái áo bông đen đi xem mắt, giống như ra đồng vậy, ai mà coi trọng cháu?”

Tôi cúi đầu nhìn chiếc áo phao trên người mình.

Năm ngoái ngày đôi mười một, mẹ tôi giành được trong phòng livestream, hai trăm ba mươi chín tệ.

“Đi xem mắt Tết mặc cái này, kín đáo, đừng quá phô trương.”

“Đàn ông không thích phụ nữ quá nổi bật.”

Lời mẹ tôi nói nguyên văn.

Kết quả kín đáo quá mức, thành ra “không biết chăm chút bản thân.”

Tin nhắn thoại thứ hai của cô tôi lập tức gửi đến.

“Năm nay cháu đã hai mươi tám rồi, còn kén chọn nữa thì thật sự không ai thèm đâu.”

“Chí Viễn nói năng hơi độc miệng, nhưng người ta có năng lực.”

“Nó nói khi nào rảnh có thể gặp lại lần nữa, cháu có muốn chủ động hẹn nó không?”

Tôi nhét điện thoại vào túi.

Trên đường mùng hai Tết không có nhiều người, đèn đường chiếu lên lớp tuyết còn sót lại, sáng lấp lánh.

Màn hình LED của trung tâm thương mại đối diện hiện bốn chữ đỏ: Chúc mừng năm mới.

Chúc mừng năm mới.

Tôi lẩm nhẩm trong lòng một lần, cảm thấy bốn chữ này thật buồn cười.

Về đến nhà, trong phòng khách tiếng tivi rất lớn.

Mẹ tôi ngồi trên sofa cắn hạt dưa, thấy tôi bước vào, lập tức nhíu mày.

“Sao về nhanh vậy?”

“Không hợp.”

“Hợp hay không là do con quyết định sao?”

Bà đập mạnh điều khiển xuống bàn trà, vỏ hạt dưa rơi đầy đất.

“Người ta điều kiện thế nào? Con điều kiện thế nào?”

Tôi ngồi xổm xuống thay dép, không nói gì.

“Mẹ đã nói với con bao nhiêu lần rồi, thả tóc xuống, tô chút son môi. Con cứ không nghe.”

“Mẹ, người ta căn bản không cho con cơ hội nói chuyện.”

“Vậy chắc chắn là do con không biết thể hiện! Con bé Tiểu Hàn nhà bên nhỏ hơn con hai tuổi, con nó đã chạy được rồi. Con nhìn lại con đi.”

Giọng bà càng lúc càng cao.

“Hà Hà, năm nay con hai mươi tám rồi. Qua hai năm nữa là ba mươi. Phụ nữ ba mươi tuổi trên thị trường xem mắt, không đáng một xu.”

Không đáng một xu.

Bốn chữ đó mắc nghẹn trong lồng ngực tôi, như một khối băng chưa tan.

“Mẹ, con biết rồi.”

“Con cái gì cũng biết, nhưng không làm!”

Tôi vào phòng, đóng cửa lại.

Tựa lưng vào cửa, ngồi xuống sàn, sàn nhà lạnh cứng.

Điện thoại lại rung.

Không phải cô tôi.

Là nhóm công việc.

Trợ lý Đường Dĩnh gửi một tin nhắn: “Giám đốc Khương, lịch phỏng vấn tuyển dụng mùa xuân mùng bảy đã gửi vào email của chị, tổng cộng 23 người, xin chị xác nhận thời gian tham gia của hội đồng phỏng vấn vòng cuối.”

Tôi mở email, ngón tay lướt xuống.

Danh sách ứng viên.

Dòng thứ mười bốn.

Phương Chí Viễn, nam, 31 tuổi, ứng tuyển vị trí Giám đốc vận hành.

Công ty trước: Tập đoàn Hoa Thịnh.

Tôi nhìn cái tên này rất lâu.

Quản lý dự án của Tập đoàn Hoa Thịnh lương năm năm trăm nghìn, lại đến ứng tuyển Giám đốc vận hành công ty chúng tôi?

Mức lương năm của Giám đốc vận hành Công nghệ Duệ Khải, hai trăm tám mươi nghìn.

Một người lương năm năm trăm nghìn, nhảy việc để nhận hai trăm tám mươi nghìn?

Tôi tắt màn hình điện thoại.

Ngoài cửa sổ có người đốt pháo hoa, lách tách vang lên.

Cái Tết này, đột nhiên trở nên thú vị.

02

Mùng ba Tết, trong nhà tụ tập đầy một bàn họ hàng.

Tám người ngồi quanh bàn tròn ăn cơm, mẹ tôi nấu mười hai món.

Cậu hai là người lên tiếng đầu tiên.

“Hà Hà, nghe nói hôm qua xem mắt không thành à?”

Tôi còn chưa trả lời, mẹ tôi đã thở dài trước.

“Đừng nhắc nữa, người ta chê nó không biết ăn diện.”

“Vậy thì con cũng phải ăn diện chứ.” Mợ hai khựng đũa lại, “Con gái không chăm chút bản thân sao được? Con nhìn em họ Tiểu Nguyệt của con đi, mỗi lần ra ngoài ít nhất cũng trang điểm một tiếng.”

Em họ ngồi đối diện, mím môi cười, không nói gì.

Cô tôi cũng đến.

Bà ngồi bên cạnh tôi, hạ giọng nói nhỏ: “Hà Hà, điều kiện của Chí Viễn thật sự rất tốt, thạc sĩ trường danh tiếng, trong nhà có hai căn nhà ở phía tây thành phố.”

“Cô à, anh ta không thích cháu.”

“Vậy thì cháu phải khiến người ta thích cháu chứ! Cháu nhìn cháu đi, quanh năm suốt tháng chỉ biết đi làm, cái công việc của cháu một tháng kiếm được mấy nghìn tệ, có gì mà bận?”

Tôi gắp một miếng thịt kho, không nói gì.

Mấy nghìn tệ.

Tháng trước tiền lương của tôi vào tài khoản bốn trăm bảy mươi nghìn.

Thưởng hiệu suất quý.

Nhưng chuyện này, không một ai trên bàn này biết.

Không phải tôi không muốn nói, mà là nói ra họ cũng không tin.

Ba năm trước tôi từng nhắc với mẹ một lần, nói mình đã được thăng chức Phó tổng giám đốc.

Bà hỏi tôi: “Phó tổng giám đốc là gì? Quản lý bao nhiêu người? Lương có tăng không?”

Tôi nói tăng rất nhiều.

Bà nói: “Tăng là tốt rồi, mau tiết kiệm lại, sau này làm của hồi môn.”

Từ đó về sau, tôi không bao giờ nhắc đến công việc nữa.

“Hà Hà.” Mẹ tôi đột nhiên đặt đũa xuống, “Cô con là có lòng tốt, con đừng không biết điều.”

“Mùng năm nhà Chí Viễn tổ chức tiệc sinh nhật, con có đi không?”

Cô tôi nhìn tôi, trong mắt đầy mong đợi.

“Mẹ nó đặc biệt bảo cô hỏi con, nói muốn xem lại lần nữa.”

Xem lại lần nữa.

Tôi nuốt miếng thịt kho xuống, cứng như đá.

Phương Chí Viễn không thích gương mặt của tôi, mẹ anh ta cũng không thích, nhưng vẫn bằng lòng “xem lại lần nữa.”

Một sự ban ơn lớn đến mức nào.

“Mùng năm con phải tăng ca.”

“Tết mà còn tăng ca cái gì! Cái công ty rách nát của con——”

“Mẹ.” Tôi đặt đũa xuống, “Con thật sự có việc.”

Cả bàn im lặng hai giây.

Cậu hai đứng ra giảng hòa: “Thôi được rồi, người trẻ có suy nghĩ riêng.”

Mợ hai lẩm bẩm nhỏ: “Có suy nghĩ thì có ích gì, không lấy được chồng thì vẫn đáng lo.”

Tôi cúi đầu ăn cơm, ăn hết bữa này.

Trở về phòng, tôi mở máy tính, đăng nhập vào hệ thống nội bộ công ty.

Mở hồ sơ của Phương Chí Viễn.

Học vấn: thạc sĩ, cái này là thật.

Công ty trước: Tập đoàn Hoa Thịnh, phòng quản lý dự án.

Nhưng ở mục chức vụ, không ghi là quản lý dự án.

Mà là chuyên viên dự án.

Chuyên viên và quản lý, cách nhau hai cấp bậc.

Tôi lại mở mục mức lương kỳ vọng anh ta điền.

Hai trăm năm mươi nghìn đến ba trăm nghìn.

Một người “lương năm năm trăm nghìn”, lại ghi mức lương kỳ vọng hai trăm năm mươi nghìn?

Tôi tắt máy tính.

Ngoài cửa sổ lại có pháo hoa, đỏ xanh lóe lên rồi tắt.

Phương Chí Viễn, trong câu chuyện của anh, rốt cuộc có bao nhiêu phần là thật?

03

Mùng bảy, bảy giờ rưỡi sáng, tôi đến công ty.

Công nghệ Duệ Khải nằm ở tầng hai mươi chín của tòa nhà văn phòng trung tâm CBD.

Cửa thang máy vừa mở, cô gái ở quầy lễ tân lập tức đứng dậy.

“Chào buổi sáng, Giám đốc Khương.”

Tôi thay giày cao gót, mặc bộ vest đen, tóc búi gọn, đôi khuyên tai là đôi kim cương nhỏ mua ở Tokyo năm ngoái.

Khác hoàn toàn với tôi của mùng hai Tết, mặc áo bông đen, mặt mộc không son phấn.

Đường Dĩnh đã đứng chờ ở cửa phòng làm việc.

“Giám đốc Khương, hôm nay tổng cộng có mười một buổi phỏng vấn, chị phụ trách sáu buổi vòng cuối. Từ hai giờ đến sáu giờ chiều, danh sách ở đây.”

Cô đưa máy tính bảng cho tôi.

Tôi nhận lấy, lướt qua một chút.

Phương Chí Viễn được xếp vào bốn giờ chiều.

“Đường Dĩnh, vị trí Giám đốc vận hành, vòng đầu do ai phụ trách?”

“Triệu Lỗi, sau vòng hai của HR sẽ trực tiếp đến vòng cuối của chị.”

“Phương Chí Viễn này, tình hình vòng đầu thế nào?”

Đường Dĩnh lật hồ sơ: “Đánh giá của Triệu Lỗi là——khả năng biểu đạt tốt, kinh nghiệm dự án phong phú. Nhưng có một ghi chú.”

“Ghi chú gì?”

“Triệu Lỗi viết: một số kinh nghiệm mô tả trong CV không khớp với chi tiết khi hỏi sâu, đề nghị vòng cuối khai thác kỹ.”

Không khớp.

Tôi gật đầu, đặt máy tính bảng xuống.

“Giúp tôi kiểm tra thông tin nghỉ việc ở công ty cũ của Phương Chí Viễn tại Tập đoàn Hoa Thịnh, đi theo kênh kiểm tra chính thức.”

Đường Dĩnh sững lại: “Kiểm tra ngay bây giờ sao? Còn chưa gửi offer mà.”

“Kiểm tra trước.”

“Vâng.”

Cô rời đi.

Tôi ngồi trên ghế làm việc, nhìn xuống qua cửa kính sát đất.

Tầm nhìn từ tầng hai mươi chín rất tốt, có thể thấy một nửa mái nhà của thành phố.

Dưới những mái nhà đó, có người đang ăn Tết, có người đang ăn cơm.

Cũng có người đang bịa ra một cuộc đời lương năm năm trăm nghìn.

Mười giờ sáng, Đường Dĩnh gõ cửa bước vào.

“Giám đốc Khương, phía Tập đoàn Hoa Thịnh đã phản hồi.”

Cô đặt bản in lên bàn tôi.

Phương Chí Viễn, thời gian vào làm: tháng ba năm 2022.

Chức vụ: chuyên viên dự án.

Thời gian nghỉ việc: tháng mười năm 2024.

Loại nghỉ việc: bị công ty sa thải.

Tôi nhìn chằm chằm vào dòng cuối cùng.

Bị công ty sa thải.

Không phải chủ động nghỉ việc, không phải hết hạn hợp đồng.

Mà là bị sa thải.