Người xung quanh đều đổ dồn ánh mắt về phía tôi, trong đó có sự xét nét, tò mò, và cả cái thứ mà tôi quen thuộc nhất – “Là đàn bà con gái, làm loạn cái gì? Về lo mà sống yên ổn không tốt sao?” Chú em chồng Triệu Trường Quân đứng sau lưng bà, cúi gằm mặt, tay nắm chặt lấy tay cầm xe ba gác.

“Chị dâu,” chú ấy ngập ngừng, “anh cả bảo em đến đón chị về.

Anh ấy nói.

.

.

anh ấy nói tháng sau sẽ xin nghỉ phép về, hai người cứ mặt đối mặt mà nói cho rõ ràng.

” Mặt đối mặt nói cho rõ ràng.

Lần cuối cùng “mặt đối mặt nói rõ ràng” là hai năm trước khi anh ta về thăm nhà.

Lần đó anh ta về nhà được bảy ngày.

Trong bảy ngày ấy, năm ngày anh ta bận họp ở công xã, một ngày lên trấn gửi bưu phẩm cho Thẩm Lệ Hoa – bên trong là hai cân táo đỏ và một đôi giày vải tôi tự tay khâu.

Đúng thế.

Anh ta lấy đôi giày chính tay tôi làm để gửi cho cô ta.

Khi đó tôi đứng ngay cửa bưu điện.

Anh ta thậm chí còn chẳng nhận ra tôi.

Ngày còn lại, câu duy nhất anh ta nói với tôi một cách trọn vẹn là: “Vết loét của mẹ lại tái phát rồi, cô chăm sóc cho kỹ vào.

” Đến một câu “mấy năm nay vất vả cho cô rồi” cũng chẳng có.

Huống chi là cái lời hứa hẹn lặp đi lặp lại trong thư của anh ta: “Đợi anh có tiền đồ, sẽ đón em lên thành phố.

” — Tôi ngồi xổm xuống, nhìn thẳng vào người mẹ chồng đang ngồi bệt dưới đất khóc lóc gào thét.

“Mẹ à,” tôi nói, giọng không lớn nhưng rất bình tĩnh, “trước khi con đi, con đã để lại cho mẹ lương thực đủ ba tháng, thuốc men đủ nửa năm.

Trường Quân cũng mười bảy rồi, có thể chăm sóc cho mẹ.

” “Mày!” Tiếng khóc của mẹ chồng khựng lại.

“Tiền Trường Phong gửi về sau này cứ gửi thẳng về nhà, đủ cho mọi người chi tiêu.

” Tôi rút từ trong túi ra một bọc vải, mở ra, bên trong là hai mươi đồng – số tiền tôi chắt chiu từ lương suốt hai tháng nay.

“Tiền này mẹ cầm lấy, mua cho Trường Quân đôi giày bông.

Vào đông rồi, đôi giày nó đang đi đã lòi cả ngón chân ra rồi.

” Tôi đặt tiền vào tay bà.

Mẹ chồng ngẩn người.

Những người vây xem cũng im bặt.

“Mẹ chửi con không có lương tâm,” tôi đứng dậy, giọng không cao nhưng ai ở đây cũng nghe rõ mồn một, “thế nhưng mẹ ơi, bốn năm nay, con trai mẹ có bao giờ viết một lá thư hỏi thăm sức khỏe của mẹ không? Thuốc của mẹ là ai mua? Chỗ lở loét trên người mẹ là ai ngày ngày trở mình, lau rửa cho? Mỗi bữa cơm mẹ ăn, mỗi tấm áo mẹ mặc là từ đâu mà ra?” Mẹ chồng há miệng nhưng chẳng thốt nên lời.

“Là con.

” Tôi chỉ vào mình, “Tất cả đều là con.

Con trai mẹ mỗi tháng gửi về tám đồng, còn chẳng đủ tiền thuốc nửa tháng của mẹ.

Chỗ thiếu hụt còn lại, tất cả đều là một tay con đắp vào.

” Tôi nhìn xuống đôi giày bông dưới chân bà.

Đó là đôi giày tôi thức suốt năm đêm trước mùa đông mới khâu xong.

Đế giày lót ba lớp vải cũ, mũi kim khâu dày khít gió không lọt qua nổi.

“Đôi giày trên chân mẹ là do con làm.

Tấm áo bông mẹ mặc, bông bên trong cũng là do một tay con bật.

Con đã làm tròn đạo nghĩa với mẹ rồi.

” Giọng tôi bình thản đến mức chính bản thân cũng thấy xa lạ, “Con không thẹn với mẹ.

Là con trai mẹ có lỗi với con.

” Trong đám đông, có người phụ nữ đang bế con đỏ hoe mắt, quay mặt đi lau nước mắt.

Một chị trong ban quản lý khu phố đeo băng đỏ chen vào, vỗ vỗ vai mẹ chồng: “Bác à, con gái nhà người ta nói có lý đấy.

Có giỏi thì bác đi tìm con trai bác mà đòi, đi làm khó con dâu làm cái gì?” Tiếng khóc của mẹ chồng cuối cùng cũng nhỏ dần.

Bà ngồi bệt dưới đất, siết chặt tờ hai mươi đồng, bàn tay run rẩy.

Chẳng biết là vì tức giận hay vì lý do gì khác.

Tôi quay người nhìn Trường Quân.

“Trường Quân, về bảo với anh cả em đi, không cần gặp mặt nói chuyện đâu.

Đơn ly hôn chị đã nhờ chị Phương bên Hội Phụ nữ viết xong rồi, đã ký tên đóng dấu, ba bản như nhau.

Bảo anh ấy ký xong rồi gửi về là được.

” ” Trường Quân há miệng.

“Chị dâu.

.

.

thật ra anh cả anh ấy.

.

.

” “Anh ấy thật ra thế nào?” Tôi nhìn thẳng vào mắt nó.

Trường Quân im lặng.

Nó cúi đầu, cuối cùng cũng không khuyên can nữa.

“Chị dâu,” nó xoay chiếc xe kéo lại, cúi người đỡ mẹ chồng dậy, giọng khẽ khàng, “em xin lỗi.

” Tôi không đáp lại câu đó.

Tôi xoay người đi vào nhà ăn, lấy tay lau lên tạp dề.

Đến giờ nhào bột rồi.

Trưa nay nhà ăn phải hấp sáu mươi cái bánh bao.

— 4 Sau khi mẹ chồng được Trường Quân đẩy đi, chuyện này bắt đầu lan khắp cả huyện.

“Vợ của phó tiểu đoàn trưởng Triệu đang đòi ly hôn ở Hội Phụ nữ kìa!” “Nghe bảo hắn có người mới ở trên thành phố, là người đoàn văn công, xinh xắn lắm.

” “Cô vợ kia cũng cứng rắn thật, không thèm hắn nữa.

” Lời bàn tán lan đến tận bệnh viện huyện.

Trưởng phòng hậu cần gọi tôi lên nói chuyện, sắc mặt không mấy dễ chịu.

“Tống Quế Trân, việc nhà cô tôi vốn không nên can thiệp.

Nhưng dù sao chồng cô cũng là cán bộ quân đội, cô làm ầm ĩ thế này, ảnh hưởng không tốt đâu.

” Tôi đứng đối diện với ông ta, trên tay vẫn còn dính đầy bột mì.

“Trưởng phòng, công việc của tôi làm có chỗ nào không ổn không?” Ông ta nghẹn lời vì câu hỏi của tôi.

“.

.